Membina laluan kerjaya belia Sabah dalam industri minyak dan gas

Sabah mempunyai sumber minyak dan gas yang penting kepada ekonomi negeri serta negara. Namun, nilai sebenar sumber ini perlu diterjemahkan kepada peluang pekerjaan, pemindahan teknologi dan peningkatan pendapatan rakyat tempatan. Belia Sabah wajar menjadi peserta utama dalam rantaian nilai industri tenaga, bukan sekadar pemerhati kepada aktiviti pengeluaran yang berlaku di negeri sendiri.

Mewujudkan program latihan kemahiran untuk belia Sabah dalam industri minyak dan gas memerlukan perancangan yang tersusun. Program ini perlu menghubungkan institusi pendidikan, syarikat tenaga, agensi kerajaan, pemain industri sokongan dan komuniti setempat supaya latihan yang ditawarkan benar-benar sepadan dengan keperluan pekerjaan.

Pendekatan tersebut selari dengan aspirasi pembangunan Sabah yang menekankan peluang saksama, penyertaan rakyat dan pengurusan sumber secara bertanggungjawab. Latihan teknikal yang berkualiti boleh memperkukuh tenaga kerja tempatan, mengurangkan kebergantungan kepada pekerja luar serta membuka ruang kepada perusahaan kecil dan sederhana milik anak Sabah.

Keperluan tenaga mahir tempatan

Industri minyak dan gas memerlukan pelbagai kepakaran, termasuk operasi loji, penyelenggaraan mekanikal, elektrik, instrumentasi, keselamatan pekerjaan, logistik, kimpalan dan kawalan alam sekitar. Banyak pekerjaan dalam bidang ini memerlukan pensijilan khusus serta disiplin kerja yang tinggi. Tanpa persediaan awal, belia tempatan mungkin sukar memenuhi syarat pengambilan walaupun peluang wujud di negeri sendiri.

Program pembangunan kemahiran perlu dimulakan dengan kajian permintaan tenaga kerja yang melibatkan syarikat petroleum, kontraktor, pelabuhan, pusat bekalan dan industri hiliran. Data ini membantu menentukan kursus yang perlu ditawarkan, tempoh latihan, jumlah peserta serta bentuk pensijilan yang diiktiraf di peringkat Malaysia dan antarabangsa.

Reka bentuk latihan yang praktikal

Kurikulum hendaklah menggabungkan pembelajaran teori, latihan amali dan pengalaman di tempat kerja. Peserta boleh didedahkan kepada simulasi operasi, penggunaan peralatan industri, prosedur kecemasan, pengurusan risiko dan standard keselamatan seperti permit bekerja serta kawalan tenaga berbahaya. Latihan berasaskan kompetensi akan menjadikan graduan lebih bersedia menghadapi keadaan sebenar.

Kerjasama dengan syarikat perlu diwujudkan melalui latihan industri berbayar, program perantisan dan jaminan temu duga bagi peserta yang mencapai tahap tertentu. Kolej vokasional, politeknik dan institusi kemahiran di Sabah juga perlu dilengkapi makmal serta peralatan yang menepati teknologi semasa. Tenaga pengajar boleh mengikuti penempatan singkat dalam industri agar pengetahuan mereka kekal relevan.

Laluan kerjaya yang inklusif

Program ini perlu memberi perhatian kepada belia dari kawasan pedalaman, pulau dan daerah yang kurang mempunyai akses kepada pendidikan teknikal. Biasiswa, elaun perjalanan, asrama, makanan serta bantuan peranti digital dapat mengurangkan halangan kewangan. Pusat latihan bergerak atau kelas satelit juga boleh digunakan untuk memperluas capaian ke komuniti yang jauh dari Kota Kinabalu dan kawasan perindustrian.

Peluang penyertaan wanita, belia daripada keluarga berpendapatan rendah dan golongan orang kurang upaya perlu dirancang sejak awal. Pendedahan kerjaya di sekolah menengah boleh membantu pelajar memahami bidang seperti geosains, teknologi proses, analisis data, keselamatan dan pengurusan projek. Kaunseling kerjaya pula penting supaya pilihan kursus dibuat berdasarkan minat dan potensi, bukan semata-mata gambaran gaji.

Nilai sumber untuk pembangunan Sabah

Latihan tenaga kerja tempatan perlu disertai dasar yang memastikan lebih banyak perolehan dan pekerjaan kekal dalam ekonomi Sabah. Kontraktor tempatan boleh diberi bimbingan tentang pematuhan standard, pengurusan kewangan, keselamatan serta keupayaan menyertai rantaian bekalan minyak dan gas. Dengan cara ini, manfaat industri dapat berkembang daripada pekerjaan individu kepada pembinaan ekosistem perniagaan negeri.

Perbincangan mengenai latihan dan pekerjaan juga berkait rapat dengan hak rakyat terhadap hasil sumber asli. Perbahasan tentang hak hasil galian Sabah menunjukkan pentingnya kerangka perundangan dan tadbir urus yang menjamin pulangan lebih adil. Hasil yang diterima hendaklah disalurkan kepada pendidikan, infrastruktur, kesihatan dan pembangunan kemahiran secara telus.

Ukuran kejayaan dan tadbir urus

Pelaksanaan program perlu mempunyai sasaran yang boleh diukur, seperti kadar tamat latihan, jumlah pensijilan diperoleh, kadar penempatan kerja dan peratusan peserta yang kekal bekerja selepas enam atau dua belas bulan. Penilaian berkala boleh mengenal pasti kursus yang perlu ditambah baik serta memastikan dana awam memberi manfaat yang jelas kepada belia.

Satu jawatankuasa pemantauan yang merangkumi wakil kerajaan negeri, institusi latihan, industri, persatuan belia dan komuniti boleh menerbitkan laporan kemajuan secara berkala. Ketelusan dalam pemilihan peserta, pengagihan biasiswa dan pengurusan kerjasama industri akan meningkatkan keyakinan awam. Mekanisme aduan yang mudah juga perlu disediakan bagi melindungi peserta daripada eksploitasi atau latihan yang tidak berkualiti.

Cadangan pelaksanaan berimpak

Program berskala negeri boleh dimulakan melalui projek perintis di beberapa daerah yang mempunyai hubungan dengan kemudahan tenaga, pelabuhan atau pusat industri. Pengalaman daripada projek ini boleh digunakan untuk menyesuaikan modul mengikut keperluan setiap kawasan, termasuk kawasan yang ekonominya lebih bergantung kepada perikanan, pertanian atau pelancongan.

Keutamaan pelaksanaan wajar diberikan kepada langkah yang menghubungkan latihan dengan peluang sebenar, bukannya sekadar menambah jumlah kursus. Antara tindakan yang boleh dilaksanakan ialah:

• Menubuhkan majlis kemahiran minyak dan gas Sabah yang menghubungkan kerajaan, industri serta institusi pendidikan.
• Menawarkan biasiswa, elaun latihan dan penginapan kepada belia daripada keluarga berpendapatan rendah.
• Menetapkan sasaran pengambilan serta latihan industri untuk anak Sabah dalam kontrak berkaitan sektor tenaga.
• Menyediakan kursus pensijilan keselamatan, kimpalan, instrumentasi, penyelenggaraan dan operasi loji.
• Membina pangkalan data graduan bagi memadankan peserta dengan peluang pekerjaan dan kontrak perniagaan.
• Memberi sokongan kepada syarikat tempatan untuk memenuhi standard pembekal industri dan menyertai rantaian bekalan.

Kerajaan negeri, wakil rakyat, institusi pendidikan, syarikat minyak dan gas serta pertubuhan masyarakat perlu bergerak dalam satu kerangka yang jelas. Penyelarasan ini dapat mengelakkan pertindihan program, mempercepat penempatan graduan dan memastikan pelaburan dalam latihan memberi pulangan jangka panjang kepada Sabah.

Pelaksanaan program latihan kemahiran ini perlu dimulakan dengan komitmen yang nyata, peruntukan yang mencukupi dan pemantauan terbuka. Pemimpin masyarakat serta rakyat Sabah boleh menyokong usaha mendapatkan dasar yang memperkukuh pendidikan teknikal, pekerjaan tempatan dan kawalan yang lebih berkesan terhadap manfaat sumber negeri. Dengan tindakan bersama, belia Sabah dapat dibentuk sebagai tenaga profesional yang memacu industri minyak dan gas secara selamat, berdaya saing dan berteraskan kepentingan rakyat.