Menangani kekurangan doktor di klinik kesihatan Sipitang dan Tenom

Daerah Sipitang dan Tenom di pedalaman Sabah kini berhadapan dengan isu kekosongan doktor yang semakin meruncing di klinik kesihatan awam. Klinik yang dahulunya menjadi tulang belakang perkhidmatan primer di luar bandar terpaksa beroperasi dengan bilangan pengamal perubatan jauh lebih rendah daripada keperluan sebenar. Pesakit menunggu berjam-jam untuk rawatan rutin, manakala kes kecemasan dirujuk ke hospital besar di Kota Kinabalu atau Beaufort.

Kekurangan ini menggugat keyakinan masyarakat terhadap sistem kesihatan awam. Seorang doktor yang berkhidmat untuk beberapa kampung serentak menjadi keletihan, manakala jururawat dan pembantu perubatan dibebani tugasan di luar skop asal. Generasi muda pedalaman mula mendapatkan rawatan di klinik swasta yang mengenakan caj lebih tinggi, sedangkan pendapatan penduduk kampung umumnya sederhana.

Isu ini berkait dengan corak pembangunan tidak seimbang antara bandar dan luar bandar, serta polisi penempatan yang kurang fleksibel. Usaha menangani jurang perkhidmatan kesihatan di Sipitang dan Tenom wajar melihat pengalaman kawasan lain, penglibatan kerajaan negeri, dan sokongan padu masyarakat tempatan.

Akar kekosongan jawatan perubatan

Kekurangan doktor di Sabah menjadi semakin ketara selepas pelbagai penstrukturan semula perkhidmatan kesihatan awam. Ramai graduan memilih berkhidmat di Semenanjung atau hospital besar di bandar kerana peluang kenaikan pangkat dan akses latihan kepakaran yang lebih baik. Penempatan di pedalaman sering dianggap sebagai satu bentuk pengasingan profesional, bukan peluang membangunkan kerjaya.

Faktor geografi Sabah yang luas dan bercerakuk menambah kesukaran menarik doktor menetap di Tenom atau Sipitang. Jarak jauh daripada lapangan terbang, prasarana asas yang terhad, dan capaian internet berkelajuan rendah menjadi penghalang utama. Elaun dan skim insentif yang ditawarkan juga belum mampu menyaingi tarikan ekonomi pusat bandar.

Doktor kontrak yang tamat tempoh tidak otomatis diserap ke jawatan tetap, menyebabkan ramai akhirnya melepaskan diri. Fenomena 'brain drain' dalam sektor perubatan ini merugikan negara, dan birokrasi pentadbiran yang lambat terus menjadi punca kelewatan pengisian kekosongan.

Kesan terhadap pesakit dan kakitangan

Apabila sebuah klinik beroperasi tanpa doktor tetap, pesakit luar menunggu berjam-jam semata-mata untuk diagnosis. Kes demam berpanjangan, luka yang dijangkiti, atau masalah kesihatan ibu dan anak menjadi sukar diurus secara menyeluruh. Doktor yang datang sekali seminggu terpaksa membuat keputusan klinikal dalam tempoh yang sangat singkat.

Beban jururawat dan pembantu perubatan menjadi semakin berat. Mereka bukan sahaja menjalankan tugas rutin malah terpaksa melakukan triage awal dan memberi nasihat kesihatan yang biasanya di bawah tanggungjawab doktor. Tekanan emosi dan fizikal ini menyebabkan pertukaran kakitangan yang tinggi, mewujudkan satu kitaran yang sukar diputuskan.

Keluarga kampung yang tidak mendapat rawatan tepat pada masanya menanggung kos pengangkutan ke hospital daerah. Masa bekerja hilang, pendapatan terjejas, dan kualiti hidup merosot. Jarang kesihatan ini akhirnya menjejaskan produktiviti ekonomi pedalaman dan membantutkan usaha pembangunan Sabah secara menyeluruh.

Insentif dan laluan kerjaya yang jelas

Penyediaan pakej insentif yang lebih menarik boleh menarik lebih ramai doktor ke kawasan pedalaman. Elaun kesukaran, faedah perumahan yang lebih baik, dan skim pelepasan pinjaman pendidikan merupakan antara alat yang berkesan. Kajian antarabangsa yang dikongsikan di platform Consulate Review menunjukkan bahawa insentif kewangan sahaja tidak memadai tanpa kombinasi dengan pembangunan kerjaya yang jelas.

Kerajaan negeri boleh memberikan komitmen penempatan khas untuk graduan perubatan yang berasal dari Sabah sendiri. Mereka yang memahami budaya dan bahasa tempatan lebih mudah menyesuaikan diri dengan persekitaran pedalaman. Skim biasiswa terikat dengan syarat berkhidmat di Sabah selama minimum sepuluh tahun boleh diperluas dan ditambah baik dari semasa ke semasa.

Pewujudan laluan kepakaran separa di hospital daerah seperti Hospital Tenom dan Hospital Sipitang boleh menjadi tarikan tambahan. Doktor muda perlu melihat penempatan di pedalaman sebagai batu loncatan kerjaya, bukan hukuman. Dengan program latihan yang lebih tersusun, doktor akan lebih berminat untuk kekal dan memberi sumbangan jangka panjang.

Memperkukuh infrastruktur dan pendekatan lestari

Pelaburan dalam infrastruktur klinik tidak boleh dikompromi. Klinik yang usang, bekalan elektrik yang tidak stabil, dan ketiadaan capaian internet untuk rekod pesakit digital menjadi penghalang kepada doktor memberikan perkhidmatan terbaik. Kerajaan persekutuan dan negeri perlu berganding bahu menyediakan bajet khusus untuk menaik taraf fasiliti kesihatan di Sabah.

Faktor-faktor yang melemahkan perkhidmatan kesihatan di lapangan termasuk:

Antara langkah jangka pendek dan sederhana yang wajar dilaksanakan ialah:

Pendekatan ini selaras dengan visi pembangunan Sabah yang lebih lestari. Seperti yang dihuraikan dalam menguruskan hutan simpan kekal Sabah secara lestari, prinsip kelestarian bukan sahaja terpakai kepada alam sekitar malah kepada sistem sosial dan perkhidmatan awam. Bekalan doktor yang berterusan perlu dirancang dengan teliti seperti menguruskan sumber asli, iaitu berhemat dan mengambil kira keperluan generasi akan datang.

Kesedaran politik dan solidariti komuniti

Isu kesihatan di pedalaman bukan semata-mata soal teknikal, malah menyentuh dimensi politik dan keadilan sosial. Parti-parti politik di Sabah, termasuk Parti Solidariti Tanah Airku (STAR), perlu menjadikan isu ini sebagai agenda utama dalam perbahasan di Dewan Undangan Negeri dan Parlimen. Tekanan politik yang konsisten daripada wakil rakyat boleh membuka ruang kepada peruntukan yang lebih adil untuk daerah Sipitang dan Tenom.

Masyarakat tempatan boleh memainkan peranan melalui penubuhan jawatankuasa kesihatan kampung yang berfungsi sebagai penghubung antara pesakit dan pihak klinik. Jawatankuasa ini boleh mengumpul maklum balas, mengenal pasti kes yang memerlukan perhatian segera, dan menggalakkan gaya hidup sihat dalam kalangan penduduk. Penglibatan komuniti sebegini memberikan rasa tanggungjawab bersama.

Pemuda dan pemudi di Sipitang serta Tenom boleh digalakkan menceburi bidang perubatan melalui program motivasi dan tunjuk ajar daripada doktor berpengalaman. Apabila lebih ramai anak tempatan memilih kerjaya ini, isu penempatan doktor akan dapat diselesaikan secara organik dari dalam. Gabungan antara kesedaran politik, penglibatan komuniti, dan dasar kerajaan yang proaktif akan menjadi formula terbaik untuk menangani krisis ini.

Setiap warganegara Sabah berhak mendapat perkhidmatan kesihatan yang setaraf, tidak kira sama ada mereka tinggal di pusat bandar atau di pedalaman Tenom dan Sipitang. Jika anda menyokong usaha untuk memperjuangkan hak ini, luangkan masa untuk memahami pelan tindakan dan pendirian Parti Solidariti Tanah Airku melalui laman rasmi parti. Sertai kami dalam memperkukuh suara rakyat agar setiap keluarga di Sabah dapat hidup dengan lebih sihat, lebih sejahtera, dan lebih bermaruah.