Pangkalan Data Sumber Asli Sabah untuk Masa Depan Negeri

Sabah dikurniakan kekayaan alam yang luas, merangkumi hutan hujan, tanah pertanian, sungai, kawasan pesisir, mineral, petroleum, gas, biodiversiti dan sumber laut. Aset ini menjadi asas kepada ekonomi negeri serta kehidupan komuniti di bandar, pedalaman dan pulau. Namun, pengurusan yang berkesan memerlukan maklumat yang tepat, terkini dan mudah dicapai oleh pihak berkuasa serta rakyat.

Pangkalan data komprehensif untuk sumber asli Sabah dapat membantu kerajaan membuat keputusan berasaskan bukti, melindungi hak negeri dan memastikan hasil bumi memberi manfaat yang lebih adil. Usaha ini selari dengan perjuangan Parti Solidariti Tanah Airku (STAR) untuk memperkukuh autonomi Sabah, meningkatkan ketelusan pentadbiran dan mengutamakan kepentingan rakyat tempatan.

Mengapa Data Sumber Asli Penting

Maklumat mengenai sumber asli sering tersebar di pelbagai jabatan, agensi dan rekod lama. Data berkaitan kawasan hutan mungkin disimpan oleh satu pihak, manakala maklumat mengenai lesen perlombongan, konsesi balak, hasil petroleum atau penggunaan tanah pula berada di lokasi berbeza. Keadaan ini menyukarkan semakan menyeluruh dan boleh menyebabkan pertindihan kuasa, kelewatan tindakan atau kehilangan hasil negeri.

Satu sistem bersepadu akan memberikan gambaran yang jelas tentang jumlah, lokasi, status pemilikan dan tahap penggunaan setiap sumber. Data sedemikian dapat menyokong perancangan pembangunan, pemantauan alam sekitar dan pengiraan hasil seperti royalti serta bayaran pajakan. Ia juga membantu Sabah menilai sama ada sumbernya digunakan secara mampan dan selaras dengan kepentingan generasi akan datang.

Skop Maklumat Yang Perlu Dikumpulkan

Pangkalan data ini perlu meliputi sumber daratan dan lautan secara menyeluruh. Maklumat hutan boleh merangkumi kawasan perlindungan, hutan simpan, habitat hidupan liar dan lokasi pembalakan. Data mineral pula perlu mencatat jenis galian, sempadan kawasan, pemegang lesen, tempoh operasi serta rekod pematuhan. Maklumat petroleum dan gas hendaklah merangkumi blok pengeluaran, kontrak, jumlah hasil serta agihan kepada Sabah.

Elemen lain yang penting termasuk sungai, lembangan air, kawasan tadahan, tanah pertanian, perikanan, bakau, terumbu karang dan tanah adat. Rekod geospatial menggunakan koordinat yang tepat boleh mengurangkan pertikaian sempadan dan membantu komuniti mengenal pasti kawasan yang terjejas. Setiap rekod juga perlu mempunyai tarikh kemas kini, sumber asal, tahap ketepatan dan pegawai bertanggungjawab supaya maklumat dapat disahkan.

Teknologi dan Ketelusan Pengurusan

Sistem maklumat geografi, imejan satelit, penderiaan jauh dan pemetaan dron boleh digunakan untuk memantau perubahan muka bumi. Teknologi ini membantu mengesan pembukaan hutan tanpa kebenaran, pencemaran sungai, pencerobohan kawasan perlindungan dan perubahan garis pantai. Analisis data masa nyata juga boleh memberi amaran awal terhadap banjir, kebakaran hutan atau kemerosotan habitat.

Akses awam wajar menjadi sebahagian daripada reka bentuk sistem. Papan pemuka dalam talian boleh memaparkan peta, statistik lesen, status projek dan laporan pemantauan dalam bahasa yang mudah difahami. Maklumat sensitif berkaitan keselamatan atau rundingan komersial boleh dilindungi, namun alasan pengecualian mestilah jelas. Ketelusan seperti ini membolehkan media, penyelidik, pertubuhan masyarakat dan rakyat melakukan semakan secara bertanggungjawab.

Hak Sabah dan Tadbir Urus Tempatan

Pangkalan data sumber asli bukan sekadar projek teknologi. Ia berkait rapat dengan kedudukan Sabah dalam Persekutuan, hak terhadap hasil bumi, kuasa perundangan negeri serta pelaksanaan semangat Perjanjian Malaysia 1963. Data yang lengkap memberi asas kukuh kepada rundingan berhubung royalti, kuasa kawal selia, bayaran pampasan dan pembahagian manfaat.

Pengurusan turut perlu melibatkan kerajaan negeri, pihak berkuasa tempatan, komuniti adat, universiti, pengusaha industri dan pertubuhan alam sekitar. Hak pengetahuan komuniti asal perlu dihormati, khususnya apabila maklumat berkaitan tumbuhan ubatan, kawasan keramat atau amalan tradisional dikumpulkan. Mekanisme persetujuan awal, perkongsian manfaat dan perlindungan data komuniti mesti diwujudkan sejak peringkat perancangan.

Manfaat Kepada Rakyat dan Ekonomi

Data yang tersusun memudahkan kerajaan mengenal pasti kawasan sesuai untuk pertanian, tenaga boleh baharu, ekopelancongan dan perusahaan kecil. Pelabur yang mematuhi undang-undang pula memperoleh maklumat yang lebih jelas tentang syarat operasi, risiko alam sekitar dan keperluan infrastruktur. Ini dapat mengurangkan kerenah pentadbiran serta menarik pelaburan yang menghasilkan pekerjaan berkualiti untuk rakyat Sabah.

Manfaat langsung turut merangkumi perkhidmatan awam yang lebih baik. Dengan mengetahui lokasi kampung, kawasan miskin, laluan pengangkutan dan sumber air, kerajaan boleh menyusun keutamaan bagi jalan raya, sekolah, klinik serta kemudahan digital. Hasil daripada sumber asli perlu diterjemahkan kepada pembangunan seimbang, supaya komuniti pedalaman dan wilayah luar bandar tidak terus ketinggalan.

Pelaksanaan Berperingkat dan Penglibatan Awam

Pelaksanaan boleh dimulakan dengan audit semua rekod sedia ada dan penyediaan piawaian data yang seragam. Fasa seterusnya melibatkan penyatuan pangkalan maklumat jabatan, pendigitalan dokumen, pemetaan kawasan kritikal serta latihan kakitangan tempatan. Projek perintis boleh dijalankan di beberapa daerah sebelum diperluas ke seluruh Sabah berdasarkan penilaian kos, keberkesanan dan maklum balas pengguna.

Rakyat perlu diberi ruang melaporkan perubahan alam sekitar, pencemaran atau aktiviti mencurigakan melalui saluran rasmi. Program literasi data di sekolah, kampung dan pusat komuniti dapat meningkatkan kefahaman tentang hak serta tanggungjawab terhadap sumber negeri. Bagi memperluas kesedaran mengenai aspirasi dan dasar perjuangan, orang ramai juga boleh merujuk bahan kempen yang berkaitan dengan penglibatan politik dan kepentingan Sabah.

Pembinaan sistem ini memerlukan undang-undang, peruntukan kewangan dan pengawasan bebas. Petunjuk prestasi seperti ketepatan rekod, kelajuan kemas kini, jumlah laporan diselesaikan dan nilai hasil yang dipulihkan perlu diterbitkan secara berkala. Audit tahunan dapat memastikan pangkalan data terus dipercayai, dilindungi daripada manipulasi dan digunakan untuk kepentingan awam.

Sabah memerlukan dasar sumber asli yang berpandukan fakta, melibatkan rakyat dan berakar pada kuasa negeri. STAR menyeru kerajaan, pemimpin masyarakat, institusi pendidikan dan semua rakyat untuk menyokong pembinaan sistem data yang telus serta berdaulat. Sertai perbincangan awam, kemukakan maklumat setempat dan tuntut pengurusan hasil bumi yang adil demi masa depan Sabah.