Menangani Laluan Darat Rosak di Sook dan Keningau
Laluan darat yang rosak di Sook dan Keningau bukan sekadar isu keselesaan perjalanan. Jalan berlubang, jambatan uzur, permukaan tidak berturap dan laluan yang mudah dinaiki air memberi kesan langsung kepada pendapatan petani, keselamatan pelajar, akses pesakit serta pergerakan barangan dari kawasan pedalaman Sabah.
Penyelesaian memerlukan perancangan yang berasaskan keperluan penduduk tempatan, penyelenggaraan berterusan dan peruntukan yang telus. Aspirasi Sabah harus diterjemahkan melalui pembangunan infrastruktur yang seimbang supaya masyarakat di kampung dan kawasan ladang tidak terus terpinggir daripada peluang ekonomi serta perkhidmatan asas.
Kesan jalan rosak kepada kehidupan penduduk
Di Sook, ramai penduduk bergantung kepada jalan kampung untuk membawa hasil kelapa sawit, getah, sayur-sayuran dan ternakan ke pekan atau pusat pengumpulan. Apabila laluan rosak, kos bahan api dan penyelenggaraan kenderaan meningkat. Kenderaan kecil juga sukar melalui jalan becak, terutama ketika musim hujan, lalu menurunkan nilai hasil dan melambatkan penghantaran.
Keningau pula berperanan sebagai pusat perkhidmatan bagi kawasan pedalaman yang luas. Jalan yang tidak selamat boleh memanjangkan masa perjalanan ke hospital, klinik, sekolah dan pejabat kerajaan. Bagi keluarga berpendapatan rendah, tambang kenderaan pacuan empat roda atau lori penumpang menjadi beban tambahan yang menjejaskan perbelanjaan harian.
Keselamatan, pendidikan dan kesihatan perlu diutamakan
Laluan yang berlubang, licin atau tidak mempunyai sistem saliran meningkatkan risiko kemalangan motosikal, kenderaan sekolah dan lori pertanian. Keadaan ini menjadi lebih berbahaya pada waktu malam apabila pencahayaan jalan terhad. Pembaikan segera perlu diberikan kepada lokasi yang menghubungkan kampung padat penduduk, sekolah, klinik desa dan kawasan tumpuan ekonomi.
Kerosakan jalan turut menjejaskan kehadiran murid. Bas atau van sekolah mungkin tidak dapat masuk ke sesetengah kampung apabila jambatan kecil rosak atau jalan ditenggelami air. Dalam sektor kesihatan, ambulans dan pasukan perubatan bergerak memerlukan laluan yang boleh dilalui sepanjang tahun, bukan hanya selepas kerja pembaikan sementara.
Pemetaan kerosakan mesti berasaskan data tempatan
Pihak berkuasa perlu menyediakan peta digital yang merekodkan keadaan jalan, lokasi jambatan, tahap risiko banjir dan kekerapan aduan. Data ini hendaklah dikemas kini bersama penghulu, ketua kampung, majlis daerah, pengusaha pengangkutan serta wakil penduduk. Pendekatan tersebut membantu membezakan kerosakan kecil yang boleh dibaiki segera daripada projek naik taraf yang memerlukan reka bentuk kejuruteraan.
Pemantauan awam juga penting bagi memastikan kerja menurap, membina pembetung atau menggantikan jambatan menepati spesifikasi. Maklumat seperti kos projek, tempoh pelaksanaan dan pihak bertanggungjawab wajar dipaparkan secara terbuka. Ketelusan mengurangkan pembaziran dan membina keyakinan bahawa peruntukan untuk Sook serta Keningau digunakan berdasarkan keutamaan sebenar.
Reka bentuk tahan cuaca untuk pedalaman Sabah
Pembaikan jalan tidak seharusnya bergantung kepada menampal lubang berulang kali. Di kawasan yang menerima hujan lebat, reka bentuk perlu memasukkan pembetung yang mencukupi, longkang bersambung, cerun yang stabil dan bahan turapan yang sesuai dengan keadaan tanah. Jambatan kecil juga perlu diperiksa dari segi kapasiti aliran air dan ketahanan struktur.
Penyelenggaraan berkala boleh dilaksanakan melalui zon kerja yang jelas. Kontraktor tempatan yang memenuhi syarat teknikal boleh dilibatkan untuk kerja pembersihan longkang, pemotongan rumput, pembaikan permukaan dan pemeriksaan jambatan. Pelibatan ini memendekkan masa tindak balas, mewujudkan pekerjaan dan memastikan pengetahuan tentang keadaan setempat kekal dalam komuniti.
Infrastruktur membuka peluang ekonomi baharu
Jalan yang baik menghubungkan petani dan usahawan kecil kepada pasar, pusat pemprosesan serta rangkaian bekalan. Dengan laluan yang lebih lancar, hasil pertanian dapat dihantar dalam keadaan segar, manakala pelancongan berasaskan alam semula jadi dan budaya di pedalaman boleh berkembang secara lebih teratur. Infrastruktur asas perlu dilihat sebagai pelaburan produktif, bukan sekadar kos pembinaan.
Hubungan antara akses fizikal dan kemahiran juga semakin penting. Apabila internet, elektrik dan jalan diperluas secara serentak, belia Sook dan Keningau boleh mengikuti latihan serta bekerja dalam ekonomi moden. Pendedahan kepada peluang digital belia perlu disokong oleh pusat komuniti, liputan internet yang stabil dan pengangkutan yang selamat.
Rangka tindakan yang boleh dipantau
Keutamaan harus diberikan kepada laluan yang menghubungkan penduduk dengan sekolah, klinik, pasar dan kawasan pengeluaran. Setiap projek perlu mempunyai jadual, petunjuk prestasi dan saluran aduan yang mudah dicapai. Kerjasama antara kerajaan negeri, kerajaan tempatan, ahli dewan undangan negeri dan komuniti dapat mengelakkan pertindihan peruntukan serta mempercepat penyelesaian.
| Keutamaan | Tindakan utama | Hasil yang disasarkan |
|---|---|---|
| Laluan kritikal | Menurap semula jalan berisiko tinggi dan membaiki jambatan | Perjalanan lebih selamat sepanjang tahun |
| Saliran dan banjir | Membina pembetung serta membersihkan longkang secara berkala | Kerosakan akibat air dapat dikurangkan |
| Akses perkhidmatan | Mengutamakan jalan ke sekolah, klinik dan pasar | Masa mendapatkan perkhidmatan menjadi lebih singkat |
| Ekonomi tempatan | Memperbaiki laluan ke ladang dan pusat pengumpulan hasil | Kos pengangkutan menurun dan pendapatan meningkat |
| Pemantauan awam | Menerbitkan status projek serta menerima aduan penduduk | Akauntabiliti dan kepercayaan masyarakat diperkukuh |
Pendekatan ini perlu disertai suara penduduk pedalaman dalam proses membuat keputusan. Parti dan wakil rakyat yang benar-benar memperjuangkan hak Sabah hendaklah membawa isu jalan rosak ke peringkat perancangan, belanjawan dan pengawasan, bukan hanya ketika aduan menjadi tular. Dengan kesatuan masyarakat serta tindakan pentadbiran yang konsisten, Sook dan Keningau boleh membina rangkaian jalan yang menyokong keselamatan, maruah dan kemajuan semua komuniti.
Sertai usaha menyuarakan keperluan infrastruktur pedalaman secara berfakta, laporkan lokasi kerosakan kepada saluran yang bertanggungjawab dan dukung agenda pembangunan Sabah yang adil, telus serta berpaksikan kepentingan rakyat.
