Menangani Ketagihan Dadah dalam Kalangan Remaja di Sabah

Ketagihan dadah dalam kalangan remaja di Sabah ialah isu kesihatan awam, keselamatan keluarga dan masa depan masyarakat. Penyalahgunaan bahan terlarang boleh menjejaskan pembelajaran, hubungan sosial, kesihatan mental serta peluang pekerjaan. Kesannya turut dirasai oleh keluarga yang perlu berdepan dengan tekanan emosi, kewangan dan stigma.

Sabah mempunyai keadaan geografi yang luas, termasuk kawasan bandar, pedalaman, pulau dan perkampungan yang sukar dihubungkan. Perbezaan akses kepada sekolah, klinik, perkhidmatan kaunseling dan kegiatan belia menyebabkan usaha pencegahan perlu disesuaikan dengan keperluan setempat. Pendekatan yang berkesan mesti sampai kepada remaja sebelum mereka terjebak dalam penyalahgunaan bahan.

Punca masalah ini biasanya saling berkait. Tekanan rakan sebaya, konflik keluarga, keciciran sekolah, pengangguran, kesunyian dan masalah kesihatan mental boleh meningkatkan kerentanan golongan muda. Dalam sesetengah komuniti, kekurangan aktiviti yang membina dan peluang untuk mengembangkan bakat turut membuka ruang kepada pengaruh negatif.

Menangani masalah ketagihan dadah dalam kalangan remaja di Sabah memerlukan kerjasama kerajaan negeri, sekolah, keluarga, pertubuhan masyarakat, pemimpin tempatan dan golongan belia sendiri. Prinsip perpaduan, tanggungjawab sosial dan pembelaan terhadap kepentingan Sabah perlu diterjemahkan melalui program yang dekat dengan rakyat serta berterusan.

Pencegahan bermula daripada keluarga dan sekolah

Keluarga merupakan benteng awal dalam mengenal pasti perubahan tingkah laku remaja. Ibu bapa perlu membina komunikasi terbuka tanpa terus menghukum, supaya anak berasa selamat untuk berkongsi masalah. Perubahan seperti kemerosotan prestasi, menjauhkan diri, gangguan tidur atau pergaulan yang mencurigakan perlu ditangani dengan perhatian dan bantuan profesional.

Sekolah pula wajar memperkukuh pendidikan pencegahan dadah melalui kaunseling, literasi kesihatan mental dan kemahiran membuat keputusan. Kandungan pendidikan perlu menggunakan bahasa yang mudah, contoh tempatan dan pendekatan interaktif. Remaja perlu memahami risiko dadah, cara menolak tekanan rakan sebaya serta saluran mendapatkan pertolongan.

Perkhidmatan pemulihan mesti mudah dicapai

Rawatan ketagihan tidak seharusnya dilihat sebagai hukuman semata-mata. Remaja yang terlibat memerlukan penilaian kesihatan, rawatan psikologi, sokongan keluarga dan pelan pemulihan yang sesuai dengan usia mereka. Kerahsiaan serta layanan yang bermaruah penting agar mereka tidak takut untuk tampil mendapatkan bantuan.

Di kawasan pedalaman dan pulau, perkhidmatan bergerak, kaunseling jarak jauh dan kerjasama dengan klinik desa boleh membantu mengurangkan jurang akses. Pegawai kesihatan, guru, pemimpin komuniti dan pekerja sosial perlu mempunyai latihan asas untuk mengenal pasti tanda ketagihan serta membuat rujukan yang pantas.

Peluang belia mengurangkan risiko sosial

Remaja yang mempunyai matlamat, kemahiran dan sokongan sosial lebih berupaya menolak pengaruh penyalahgunaan bahan. Program sukan, seni, teknologi, pertanian moden dan latihan kemahiran boleh menyediakan ruang yang sihat untuk mereka membina keyakinan diri. Aktiviti ini perlu dirancang bersama belia supaya benar-benar menepati minat dan aspirasi mereka.

Peluang ekonomi juga penting dalam proses pemulihan dan pencegahan. Kemahiran bekerja sendiri, pengurusan kewangan dan latihan vokasional boleh membantu keluarga yang terkesan membina kestabilan. Inisiatif seperti keusahawanan ibu tunggal turut memberi nilai kepada usaha memperkukuh pendapatan keluarga dan mengurangkan tekanan yang boleh mempengaruhi perkembangan anak.

Komuniti perlu bergerak secara bersatu

Pencegahan tidak boleh diserahkan kepada agensi penguatkuasaan sahaja. Ketua kampung, persatuan belia, rumah ibadat, pertubuhan wanita dan organisasi masyarakat mempunyai hubungan langsung dengan penduduk. Mereka boleh mewujudkan kumpulan sokongan, kempen kesedaran dan aktiviti kejiranan yang membantu mengenal pasti masalah lebih awal.

Kerjasama antara komuniti berbeza etnik dan agama juga perlu diperkukuh. Isu dadah memberi kesan kepada semua keluarga tanpa mengira latar belakang. Semangat perpaduan membolehkan sumber dikongsi, stigma dikurangkan dan bantuan disalurkan kepada golongan yang paling memerlukan, termasuk remaja di kawasan yang kurang mendapat perhatian.

Keutamaan tindakan yang boleh dilaksanakan

Pelan menangani ketagihan perlu mempunyai sasaran yang jelas, pembiayaan berterusan dan penilaian berkala. Data berkaitan rawatan, keciciran sekolah, kes berulang dan capaian perkhidmatan hendaklah digunakan secara bertanggungjawab untuk menambah baik dasar tanpa melabel atau mendedahkan identiti remaja.

Antara langkah yang boleh diberi keutamaan ialah:

Pelaksanaan langkah ini perlu mengambil kira suara remaja serta pengalaman keluarga yang pernah berdepan ketagihan. Dasar yang baik akan menjadi lebih berkesan apabila disokong oleh peruntukan yang mencukupi, petugas terlatih dan pemantauan di peringkat daerah.

Masa depan Sabah bergantung pada kemampuan masyarakat melindungi generasi mudanya. Setiap keluarga, sekolah, kampung dan organisasi boleh memainkan peranan melalui pendidikan, perhatian awal dan sokongan kepada proses pemulihan. Dengan tindakan bersama yang berterusan, remaja yang berisiko dapat dibimbing untuk kembali belajar, bekerja dan menyumbang kepada komuniti. Sampaikan maklumat yang sahih, sokong usaha pencegahan setempat dan tampilkan remaja yang memerlukan bantuan kepada perkhidmatan yang sesuai.