Realiti pengangguran graduan di Sabah dan laluan ke hadapan

Setiap tahun, institusi pengajian tinggi di Sabah mengeluarkan ribuan siswazah yang menanggung harapan keluarga dan komuniti mereka. Namun, ramai dalam kalangan mereka terpaksa menunggu berbulan-bulan, malah bertahun-tahun, sebelum memperoleh pekerjaan yang setimpal dengan kelayakan mereka. Fenomena kadar pengangguran yang tinggi dalam kalangan graduan ini bukan sekadar angka statistik, melainkan cerminan ketidakseimbangan antara penawaran tenaga kerja mahir dan permintaan pasaran pekerjaan di negeri ini.

Parti Solidariti Tanah Airku melihat isu ini sebagai agenda penting yang menuntut tindakan kolektif. Dengan memfokuskan kepada pembangunan sosioekonomi Sabah, parti ini percaya bahawa pengangguran belia dapat ditangani melalui perancangan strategik, penglibatan masyarakat, dan pewujudan ekosistem pekerjaan yang mampan di pelbagai daerah.

Akar masalah kadar pengangguran yang berpanjangan

Kadar pengangguran graduan di Sabah berpunca daripada pelbagai faktor yang saling berkait. Kekurangan peluang pekerjaan formal di luar sektor awam menjadi halangan utama, terutamanya di luar bandar. Ramai siswazah kembali ke kampung halaman tanpa prospek kerjaya yang jelas, manakala peluang di bandaraya seperti Kota Kinabalu pula tidak mampu menyerap jumlah tenaga kerja baharu setiap tahun. Ketidakstabilan infrastruktur di kawasan tertentu turut mengehadkan pertumbuhan industri, seperti yang dibuktikan oleh krisis elektrik di Pulau Banggi dan Langkawi yang menjejaskan operasi perniagaan dan pelaburan.

Selain itu, pendekatan tradisional yang mengharapkan setiap graduan mencari pekerjaan di sektor formal tidak lagi mencukupi. Perubahan landskap ekonomi global memerlukan anjakan paradigma di mana golongan muda bukan sekadar pencari kerja, malah pencipta pekerjaan melalui keusahawanan, inovasi teknologi, dan perusahaan sosial yang berakar umbi di Sabah.

Jurang kemahiran dan keperluan industri

Salah satu punca kritikal ialah jurang kemahiran yang ketara antara output institusi pengajian dan kehendak majikan. Banyak syarikat di Sabah, terutamanya dalam sektor perkhidmatan, pelancongan, dan teknologi, sukar mencari calon yang memiliki kemahiran teknikal, komunikasi, dan penyelesaian masalah yang sesuai. Graduan pula sering melaporkan bahawa latihan akademik mereka tidak selaras dengan permintaan sebenar pasaran.

Jurang ini boleh dirapatkan melalui kolaborasi erat antara universiti, kolej, dan pihak industri. Program latihan sambil belajar, sanggar kerja, dan pensijilan profesional perlu diperluaskan agar pelajar mengakhiri pengajian dengan pengalaman praktikal. Sektor swasta juga wajar memainkan peranan lebih aktif dalam menyediakan platform latihan dan bimbingan kerjaya kepada siswazah Sabah.

Memperkasakan ekonomi tempatan dan sumber asli

Sabah memiliki kekayaan sumber semula jadi yang melimpah, daripada hasil hutan dan perikanan hingga potensi tenaga boleh diperbaharui. Namun, sebahagian besar nilai tambah daripada sumber ini dinikmati oleh pihak luar, sedangkan peluang pekerjaan berkemahiran tinggi yang boleh dicipta daripada pemprosesan tempatan sering terabaikan. Memperkasakan ekonomi tempatan bermakna memberi keutamaan kepada usahawan Sabah, koperasi komuniti, dan pelaburan domestik yang mencipta pekerjaan berkualiti.

Pembangunan infrastruktur luar bandar, termasuk jalan raya, telekomunikasi, dan bekalan utiliti, mesti dirancang seiring dengan pembukaan peluang pekerjaan. Apabila kawasan pedalaman dihubungkan dengan lebih baik, industri kecil dan sederhana boleh berkembang, sekali gus membuka ruang pekerjaan baharu untuk graduan yang ingin pulang membangunkan kampung halaman.

Peranan pendidikan, latihan, dan kesedaran politik

Pendidikan sahaja tidak cukup tanpa kesedaran politik yang tinggi dalam kalangan belia. Generasi muda perlu memahami bahawa isu pekerjaan bukan semata-mata tanggungjawab kerajaan, malah memerlukan suara kolektif yang mampu mempengaruhi dasar awam. Melalui wacana perlembagaan yang terbuka, masyarakat boleh membincangkan hak Sabah terhadap sumber sendiri dan bagaimana hasilnya dapat digunakan untuk membiayai latihan kemahiran, biasiswa, dan program pekerjaan belia.

Kesedaran politik yang matang juga mendorong graduan untuk terlibat dalam proses pembuatan dasar, sama ada sebagai penyokong parti, sukarelawan, atau calon pemimpin. Parti Solidariti Tanah Airku menyokong penuh penglibatan belia dalam barisan kepimpinan parti dan pentadbiran awam, kerana mereka memahami realiti kehidupan harian dengan lebih dekat.

Pendekatan berstruktur menuju penyelesaian mampan

Menangani pengangguran graduan di Sabah memerlukan pelan jangka panjang yang menyeluruh. Pendekatan bersepadu perlu menyatukan tiga teras iaitu pendidikan, pekerjaan, dan pembangunan ekonomi. Tanpa koordinasi antara agensi kerajaan, institusi latihan, dan komuniti perniagaan, sebarang usaha berisiko menjadi projek jangka pendek tanpa impak berkekalan.

STAR percaya bahawa penyelesaian terbaik datang daripada gabungan antara inisiatif akar umbi dan perancangan strategik di peringkat negeri. Setiap dasar pekerjaan perlu mengambil kira kepelbagaian etnik, budaya, dan keupayaan daerah, agar tiada komuniti yang tercicir daripada arus pembangunan.

Cadangan tindakan konkrit

• Mewujudkan pusat kerjaya di setiap daerah dengan perkhidmatan bimbingan, latihan kemahiran, dan pemadanan pekerjaan.
• Menggalakkan syarikat tempatan menawarkan sekurang-kurangnya 30 peratus latihan industri kepada pelajar Sabah.
• Menyediakan geran permulaan khas untuk siswazah yang ingin menceburi perusahaan agro, teknologi, dan ekonomi digital.
• Memperluas program biasiswa dalam bidang kritikal seperti kejuruteraan, kesihatan, dan tenaga boleh diperbaharui.
• Menubuhkan majlis kerjasama universiti-industri yang memantau jurang kemahiran secara berkala.

Marilah bersama kami dalam Parti Solidariti Tanah Airku untuk membela masa depan graduan Sabah. Setiap anak Sabah berhak kepada peluang pekerjaan yang bermaruah. Daftarkan sokongan anda hari ini dan jadilah sebahagian daripada perubahan yang berakar pada aspirasi rakyat.