Menangani Isu Kadar Pengangguran Tinggi Graduan Sabah

Kadar pengangguran tinggi dalam kalangan graduan Sabah mencerminkan jurang antara pendidikan, keperluan industri dan peluang pekerjaan yang tersedia di negeri ini. Ramai anak muda memiliki kelayakan akademik, namun masih berdepan pekerjaan tidak sepadan, gaji permulaan rendah atau keperluan berpindah ke Semenanjung untuk membina kerjaya.

Isu ini tidak boleh dilihat sebagai kelemahan graduan semata-mata. Struktur ekonomi Sabah, keterbatasan industri bernilai tinggi, kemudahan infrastruktur dan hubungan antara institusi pendidikan dengan majikan turut mempengaruhi kebolehpasaran tenaga kerja. Penyelesaian yang berkesan perlu berasaskan realiti setiap daerah serta aspirasi tempatan.

Parti Solidariti Tanah Airku (STAR) melihat pembangunan modal insan sebagai sebahagian daripada usaha mempertahankan hak dan masa depan Sabah. Pendidikan, latihan kemahiran, keusahawanan dan peluang pekerjaan mesti dirancang secara tersusun supaya generasi muda dapat menyumbang kepada pertumbuhan ekonomi negeri tanpa terpinggir daripada arus pembangunan.

Mengenal pasti punca pengangguran graduan

Antara punca utama ialah ketidakpadanan kemahiran dengan permintaan pasaran kerja. Sesetengah program pengajian menghasilkan graduan dalam bidang yang peluangnya terhad, sedangkan sektor seperti teknologi digital, tenaga boleh baharu, agro makanan moden, pelancongan, penjagaan kesihatan dan penyelenggaraan teknikal memerlukan tenaga mahir secara berterusan.

Jarak antara kampus, kawasan perindustrian dan pusat bandar turut menjadi faktor. Graduan di pedalaman mungkin sukar menghadiri temu duga, latihan industri atau kursus pensijilan kerana pengangkutan dan capaian internet yang tidak mencukupi. Dasar pekerjaan perlu mengambil kira perbezaan daerah, bukan hanya angka keseluruhan negeri.

Menyelaraskan pendidikan dengan keperluan industri

Kerjasama antara universiti, kolej, institusi kemahiran dan majikan perlu diperkukuh sejak peringkat awal pengajian. Data berkaitan kekosongan jawatan, kemahiran yang diperlukan dan unjuran sektor ekonomi boleh membantu institusi pendidikan menyesuaikan kurikulum dengan perubahan pasaran kerja.

Latihan industri juga perlu diperluas dan dipantau kualitinya. Penempatan yang sekadar memenuhi syarat akademik tidak memadai jika pelajar tidak menerima bimbingan, pengalaman sebenar atau peluang diserap sebagai pekerja. Majikan pula wajar dilibatkan dalam pembangunan silibus, penilaian kemahiran dan program perantisan.

Memperluas latihan kemahiran dan vokasional

Laluan vokasional harus dilihat sebagai pilihan kerjaya yang bermaruah, berdaya maju dan mempunyai prospek pendapatan. Kursus dalam bidang elektrik, automotif, kimpalan, pembinaan, teknologi maklumat, pemprosesan makanan dan penyelenggaraan peralatan boleh membuka ruang pekerjaan yang lebih luas kepada belia.

Di kawasan seperti Pitas dan daerah pedalaman lain, pusat latihan yang dekat dengan komuniti mampu mengurangkan kos perjalanan serta meningkatkan penyertaan belia. Cadangan pusat latihan vokasional perlu disokong dengan peralatan yang sesuai, tenaga pengajar bertauliah dan hubungan terus dengan majikan tempatan.

Kemahiran yang wajar diberi keutamaan

Latihan juga perlu disertakan kemahiran insaniah seperti komunikasi, pengurusan masa, penyelesaian masalah dan disiplin kerja. Graduan yang menggabungkan pengetahuan teori dengan kecekapan praktikal lebih mudah menyesuaikan diri dengan kehendak majikan dan perubahan teknologi.

Mewujudkan pekerjaan bernilai tinggi di Sabah

Penyelesaian jangka panjang memerlukan lebih banyak pelaburan berkualiti dalam negeri. Sabah memiliki sumber semula jadi, biodiversiti, kawasan pertanian, pesisir pantai dan potensi tenaga yang besar. Namun, manfaat ekonomi perlu diterjemahkan kepada pekerjaan mahir, pemindahan teknologi dan peluang kepada syarikat tempatan.

Kawalan yang lebih baik terhadap sumber negeri dapat membantu kerajaan merancang industri hiliran dan rantaian nilai yang memberi pulangan kepada rakyat Sabah. Pelaburan dalam pemprosesan hasil pertanian, industri marin, ekopelancongan, perkhidmatan digital dan tenaga bersih boleh mengurangkan kebergantungan kepada pekerjaan berkemahiran rendah.

Sektor yang boleh menyerap graduan tempatan

Galakan kepada perusahaan kecil dan sederhana juga penting kerana sektor ini berpotensi menjadi majikan utama di daerah. Akses kepada pembiayaan, ruang perniagaan, internet pantas dan bimbingan pemasaran dapat membantu usahawan muda mengembangkan operasi serta mencipta peluang kerja untuk rakan sebaya.

Memperkukuh sokongan peralihan ke alam pekerjaan

Ramai graduan memerlukan sokongan selepas tamat pengajian, bukan sekadar senarai kekosongan jawatan. Pusat kerjaya di institusi pendidikan dan pejabat daerah boleh menyediakan khidmat penulisan resume, simulasi temu duga, kaunseling kerjaya serta padanan kerja mengikut kemahiran dan lokasi.

Kerajaan negeri juga boleh membina pangkalan data graduan yang dikemas kini secara berkala. Data ini membantu mengenal pasti bidang lebihan tenaga kerja, daerah yang memerlukan peluang baharu dan keberkesanan program latihan. Maklumat yang telus membolehkan peruntukan awam disalurkan kepada inisiatif yang benar-benar menghasilkan pekerjaan.

Program perantisan berbayar, subsidi pengambilan pekerja pertama dan geran latihan semula boleh mengurangkan risiko yang ditanggung majikan. Pada masa sama, perlindungan pekerja perlu dipastikan supaya graduan tidak terperangkap dalam pekerjaan tidak formal, gaji tidak munasabah atau kontrak yang tidak jelas.

Menggerakkan penyelesaian melalui kerjasama rakyat

Menangani pengangguran belia memerlukan penyertaan pelbagai pihak, termasuk kerajaan, wakil rakyat, institusi pendidikan, sektor swasta, pertubuhan masyarakat dan komuniti setempat. Setiap daerah mempunyai kelebihan ekonomi tersendiri, maka perancangan pekerjaan perlu dibuat secara desentralisasi dan berdasarkan pengetahuan masyarakat tempatan.

Kesatuan antara etnik dan agama juga penting dalam membina ekosistem ekonomi yang inklusif. Peluang latihan, pembiayaan dan pekerjaan mesti terbuka kepada semua graduan tanpa mengira latar belakang. Pendekatan ini mengukuhkan kepercayaan rakyat serta memastikan pembangunan Sabah tidak tertumpu kepada beberapa kawasan sahaja.

STAR boleh memainkan peranan dengan membawa suara graduan ke dalam perbahasan dasar, memantau pelaksanaan program dan menggalakkan kesedaran politik yang berasaskan isu. Rakyat pula berhak menilai sama ada rancangan pembangunan benar-benar meningkatkan pendapatan, kemahiran dan masa depan anak-anak Sabah.

Usaha ini perlu diterjemahkan melalui tindakan yang konsisten: memperbanyak latihan berkualiti, menarik pelaburan yang bertanggungjawab, memperbaiki infrastruktur dan menuntut hak Sabah secara berprinsip. Dengan penglibatan aktif masyarakat dan dasar yang berpihak kepada bakat tempatan, graduan Sabah boleh menjadi penggerak utama ekonomi negeri. Sertailah perbincangan awam, sokong inisiatif pembangunan belia dan tuntut peluang pekerjaan yang adil untuk generasi akan datang.