Pendidikan berkualiti untuk semua: cabaran dan harapan di Sabah
Pendidikan ialah asas kepada pembangunan manusia, pengukuhan ekonomi dan pembentukan masyarakat yang yakin terhadap masa depan. Di Sabah, matlamat ini perlu dilihat dalam keadaan geografi yang luas, kepelbagaian etnik dan bahasa, serta jurang pembangunan antara kawasan bandar, luar bandar dan pulau. Akses ke sekolah semata-mata belum memadai jika mutu pengajaran, kemudahan dan peluang selepas persekolahan masih tidak seimbang.
Pendidikan berkualiti untuk semua bermaksud setiap kanak-kanak, tanpa mengira lokasi, latar keluarga, agama atau komuniti, mendapat peluang untuk belajar dalam persekitaran yang selamat dan menyokong. Ia turut merangkumi pendidikan awal kanak-kanak, latihan kemahiran, pendidikan tinggi dan pembelajaran sepanjang hayat.
Sebagai parti tempatan, Parti Solidariti Tanah Airku (STAR) membawa perhatian terhadap keperluan serta aspirasi Sabah dalam perbincangan pembangunan negara. Usaha memperkukuh pendidikan wajar berteraskan suara masyarakat setempat, pemerkasaan negeri dan kerjasama merentas kaum serta wilayah.
Jurang geografi dan kemudahan asas
Jarak antara kampung dan sekolah menjadi cabaran besar bagi sebahagian keluarga di pedalaman Sabah. Jalan yang sukar dilalui, pengangkutan tidak tetap dan keadaan cuaca boleh menjejaskan kehadiran murid serta menyukarkan guru melaksanakan tugas. Bagi sesetengah komuniti, perjalanan ke sekolah mengambil masa yang panjang dan melibatkan kos yang tinggi.
Kemudahan asas juga memberi kesan langsung kepada pengalaman pembelajaran. Bekalan elektrik, capaian internet, air bersih, makmal, perpustakaan dan bangunan yang selamat perlu dianggap sebagai keperluan utama, bukannya keistimewaan. Sekolah yang daif mengehadkan penggunaan teknologi, aktiviti kokurikulum dan pengajaran berasaskan projek.
Penyelesaian memerlukan pemetaan keperluan mengikut daerah, bukan pendekatan seragam dari jauh. Peruntukan harus sampai kepada kawasan yang paling memerlukan, dengan pemantauan awam yang jelas supaya pembaikan infrastruktur dilaksanakan mengikut jadual dan kualiti yang ditetapkan.
Guru, murid dan mutu pembelajaran
Guru ialah penggerak utama pendidikan. Namun, penempatan guru yang tidak seimbang, beban pentadbiran dan kekurangan tenaga pengajar dalam subjek tertentu boleh menjejaskan mutu pembelajaran. Guru di kawasan terpencil pula memerlukan sokongan profesional, tempat tinggal yang sesuai dan insentif yang munasabah.
Murid mempunyai keperluan yang berbeza. Ada yang memerlukan bantuan pemulihan membaca dan mengira, manakala yang lain memerlukan bimbingan untuk mengembangkan bakat dalam sains, seni, sukan atau kemahiran teknikal. Sistem pendidikan yang baik tidak mengukur kejayaan melalui peperiksaan semata-mata, tetapi turut menilai pemikiran kritis, kreativiti, sahsiah dan keupayaan menyelesaikan masalah.
Bahasa pengantar dan konteks tempatan juga penting. Kandungan pembelajaran yang mengiktiraf sejarah, budaya dan alam Sabah boleh menjadikan pendidikan lebih dekat dengan kehidupan murid. Pada masa yang sama, penguasaan bahasa Melayu, bahasa Inggeris dan bahasa tambahan perlu diperkukuh agar generasi muda mampu bersaing tanpa kehilangan akar identiti.
Teknologi dan peluang digital
Transformasi digital membuka ruang pembelajaran yang lebih luas, khususnya apabila bahan pengajaran berkualiti dapat dicapai tanpa mengira lokasi. Namun, capaian internet yang lemah, harga peranti dan kekurangan kemahiran digital menyebabkan sebahagian murid tertinggal. Penggunaan teknologi mesti disertai pelaburan dalam rangkaian, peranti, latihan guru dan sokongan kepada keluarga berpendapatan rendah.
Pendekatan hibrid boleh membantu sekolah di kawasan sukar dicapai, tetapi ia tidak boleh menggantikan interaksi bersemuka sepenuhnya. Pusat pembelajaran komuniti, makmal digital bergerak dan perkongsian kemudahan antara sekolah boleh menjadi pilihan praktikal. Kandungan juga perlu disediakan dalam bentuk yang mudah dicapai melalui telefon serta sesuai digunakan apabila sambungan internet terputus.
| Bidang | Cabaran utama | Keutamaan tindakan |
|---|---|---|
| Akses sekolah | Jarak jauh, pengangkutan dan cuaca | Jalan, pengangkutan khas dan asrama yang selamat |
| Pengajaran | Kekurangan guru serta beban tugas | Penempatan seimbang, latihan dan sokongan profesional |
| Teknologi | Internet lemah dan peranti terhad | Liputan digital, peranti mampu milik dan bahan luar talian |
| Kesejahteraan murid | Kemiskinan, pemakanan dan tekanan emosi | Bantuan bersasar, makanan berkhasiat dan kaunseling |
| Laluan kerjaya | Hubungan lemah dengan industri tempatan | TVET, latihan praktikal dan kerjasama majikan |
Pendidikan yang berpaksikan keperluan Sabah
Pembangunan pendidikan perlu berkait dengan kekuatan ekonomi dan sumber tempatan. Sabah mempunyai potensi dalam pertanian moden, perikanan, pelancongan, tenaga boleh baharu, teknologi makanan dan ekonomi kreatif. Sekolah serta institusi latihan boleh memperkenalkan kemahiran berkaitan supaya murid melihat hubungan antara pembelajaran dengan peluang pekerjaan di negeri sendiri.
Pendidikan teknikal dan vokasional juga perlu diberi kedudukan yang setara dengan laluan akademik. Kerjasama dengan industri, koperasi, universiti dan komuniti boleh menyediakan latihan amali, bimbingan kerjaya serta peluang keusahawanan. Anak muda harus dibekalkan kemahiran yang membolehkan mereka bekerja, mencipta pekerjaan dan menyumbang kepada pembangunan Sabah.
Perancangan ini memerlukan kuasa membuat keputusan yang lebih dekat dengan rakyat. Perbincangan mengenai pendidikan negeri, peruntukan pembangunan dan pemeliharaan hak Sabah boleh dirujuk melalui dasar pendidikan parti supaya masyarakat memahami pendirian serta keutamaan yang dibawa.
Keluarga dan komuniti sebagai rakan pendidikan
Sekolah tidak boleh memikul semua tanggungjawab secara bersendirian. Keluarga, pemimpin kampung, pertubuhan masyarakat, rumah ibadat dan sektor swasta mempunyai peranan dalam membina budaya membaca, kehadiran yang konsisten dan sokongan terhadap perkembangan murid. Program bimbingan selepas sekolah serta perpustakaan komuniti boleh membantu kanak-kanak yang tidak mempunyai ruang belajar sesuai di rumah.
Kemiskinan turut mempengaruhi prestasi dan kehadiran. Bantuan pendidikan perlu merangkumi pengangkutan, makanan, pakaian seragam, alat tulis dan sokongan kesihatan mental. Pendekatan bersasar lebih berkesan apabila data keluarga dikendalikan dengan teliti serta maruah penerima dipelihara.
Kesedaran awam tentang hak pendidikan dan tanggungjawab bersama perlu dipertingkatkan melalui forum, penerangan dan bahan yang mudah difahami. Masyarakat boleh mendapatkan bahan kempen pendidikan untuk menyokong perbincangan berkaitan akses, kualiti dan masa depan anak-anak Sabah.
Keutamaan yang boleh digerakkan
Beberapa langkah praktikal boleh menjadi asas kepada agenda pendidikan yang lebih adil:
- Menyediakan pelan pembaikan sekolah mengikut tahap keperluan setiap daerah.
- Mempercepat liputan internet, bekalan elektrik dan kemudahan air di kawasan pedalaman serta pulau.
- Memperkukuh latihan guru, insentif penempatan dan perkhidmatan kaunseling untuk warga sekolah.
- Memperluas pendidikan awal kanak-kanak, program pemulihan dan sokongan pemakanan.
- Menghubungkan sekolah dengan institusi TVET, universiti, industri serta perusahaan tempatan.
Membina langkah bersama
Harapan terhadap pendidikan di Sabah bergantung pada keberanian untuk mengenal pasti masalah sebenar dan kesungguhan melaksanakan penyelesaian secara berterusan. Setiap sekolah yang selamat, setiap guru yang disokong dan setiap murid yang mendapat peluang pembelajaran bermakna menyumbang kepada negeri yang lebih berdaya tahan.
Masyarakat, ibu bapa, pendidik dan pemimpin tempatan boleh terlibat dalam menyuarakan keperluan kawasan masing-masing, memantau pelaksanaan dasar dan menyokong inisiatif pendidikan yang inklusif. Dengan tindakan bersama yang berteraskan keadilan, identiti tempatan dan hak Sabah, pendidikan mampu menjadi jambatan kepada masa depan yang lebih sejahtera untuk semua.
